autor ChessBase India
4.10.2026.
– Šahovski filantrop Evren Ucok uložio je više od pet miliona dolara za samo tri godine kako bi transformisao globalni šahovski ekosistem. Umjesto tradicionalnog sponzorstva, njegova vizionarska ulaganja pružaju sveobuhvatnu podršku mladim talentima kao što su Yagiz Kaan Erdogmus i Bodhana Sivanandan, podržavaju elitne evropske klubove i finansiraju najsavremeniju tehnologiju protiv varanja. Ovo je priča o dubokoj posvećenosti oblikovanju naredne generacije velemajstora.
Foto: ljubaznošću Selima Gurcana
Liječenje krize pažnje
Autor: Selim Gurcan
Komedija „Idiocracy“ iz 2006. godine prikazuje zastrašujuće duhovitu viziju budućnosti. Nakon što prespava 500 godina, prosječan čovjek budi se u svijetu u kojem je čovječanstvo izgubilo sposobnost kritičkog razmišljanja. Ljudi zalivaju usjeve sportskim napicima jer im reklame govore da „sadrže elektrolite“. Zabava se svodi na besmislene televizijske sadržaje, a društvo je pred kolapsom.
Za Evrena Ucoka, uspješnog preduzetnika i šahovskog mecenu, ovaj film djeluje kao upozorenje. Dok su djeca opčinjena TikTok video-snimcima od 15 sekundi, a algoritmi vještačke inteligencije donose odluke umjesto njih, Evren strahuje da logička inteligencija – najvažnija vrsta inteligencije, koja podrazumijeva sposobnost zaključivanja, učenja i prilagođavanja – slabi. Na to, kako navodi, ukazuju i najnoviji rezultati PISA testiranja širom zapadnog svijeta, o kojima se opširno govorilo u izdanju The Economista od 8. septembra 2026. godine.
Evren vjeruje da je šah jedan od najboljih lijekova za krizu pažnje koja zahvata današnju omladinu, od kojih su mnogi zarobljeni u dopaminskoj petlji kratkih video-snimaka. Dok brzi video-sadržaji treniraju mlade umove da zahtijevaju trenutnu dozu dopamina bez razmišljanja, šah radi upravo suprotno: primorava igrače da računaju, procjenjuju i pitaju se „zašto?“ prije nego što povuku potez. Pasivno skrolovanje zamjenjuje dubokom, usmjerenom koncentracijom. Evren procjenjuje da oko 50 do 100 sati takmičarskog šaha – čak i između školskih drugova – značajno poboljšava sposobnost koncentracije, skromnost i logičko razmišljanje kod djece i mlađih tinejdžera, te da je taj efekat trajan.
Prosječan građanin distopijskog svijeta za 500 godina
Potvrđeno konkretnom posvećenošću
To uvjerenje nije samo priča. Tokom protekle tri godine Evren je potrošio više od pet miliona dolara na različite šahovske projekte. Posebno podržava neke od najperspektivnijih mladih igrača na svijetu, uz pomoć renomiranih velemajstora i supervelemajstora koji im redovno pružaju trenersku podršku.
Program ide daleko izvan trenerskog rada i troškova turnira i obuhvata savjete o karijeri i turnirima, šahovske kampove, sportsku psihologiju, prilagođenu ishranu, fizičku pripremu i, kada je potrebno, selektivnu finansijsku podršku porodicama.
Evren takođe podržava Marseille Chess Club, usmjeren na najbolje mlade talente u Francuskoj i djecu iz siromašnijih sredina u Marseju, Evropsku šahovsku uniju, sa fokusom na ženski i seniorski šah, Monte Carlo Chess Club, koji je više puta osvojio Evropski kup za žene, kao i Istanbul Chess Club, gdje je Evren napravio prve šahovske korake kao tinejdžer.
On takođe finansira napredne tehnologije, uključujući šahovske super-engines koji mogu izračunati 500 miliona poteza u sekundi, kao i profesionalnu šahovsku platformu za ozbiljne igrače, koja pruža napredne funkcije, podstiče društvenu igru unutar klubova i između njih i sprečava nepoželjno ponašanje, poput varanja, odugovlačenja i trolovanja. Njegov tim je takođe istraživao mikrouređaje koji se koriste za varanje tokom partija za šahovskom tablom i o svojim saznanjima obavijestio nadležne organe FIDE, ECU, nacionalne saveze i organizatore turnira.
Čitav program počeo je sa samo jednim talentom: velemajstorom Yagizom Kaanom Erdogmusom, turskim čudom od djeteta koje je u avgustu 2023. godine bilo na ivici da napusti šah zbog nedostatka podrške. Tada su se on i njegova porodica preko Selima Gurcana, FIDE majstora, šahovskog autora i Evrenovog bliskog prijatelja još iz njihovih ranih tinejdžerskih godina, prije otprilike 35–40 godina, upoznali sa Evrenom.
Evren je pristao da podržava Yagiza najmanje pet godina i da „uradi sve što je potrebno“ kako bi on ostvario svoj puni potencijal. Selimov bliski prijatelj, velemajstor Mert Erdogdu, pristao je da intenzivno trenira Yagiza. Uz njihovu zajedničku pomoć, Yagiz je od nula velemajstorskih normi stigao do tri GM norme na tri uzastopna turnira, a titula velemajstora uslijedila je ubrzo nakon toga, u aprilu 2024. godine.
Yagiz, Mert i Evren u Selimovoj kući u decembru 2023. | Foto: ljubaznošću Selima Gurcana
Kako je Yagiz postajao sve jači, Mert je mjesto trenera prepustio Shakhriyaru Mamedyarovu, bivšem drugom igraču svijeta i takođe dugogodišnjem Selimovom prijatelju. Tim je organizovao i nekoliko trening-kampova sa vrhunskim velemajstorima, kao i tri različita meča pod nazivom „Clash of Generations“, kako bi Yagiz igrao i trenirao protiv supervelemajstora.
U tim mečevima Yagiz je osvojio 12,5 poena u 18 partija i stekao dragocjeno iskustvo u šahu najvišeg nivoa. Ovaj rezultat mu je takođe pomogao da sa 14 godina pređe rejting od 2700, što je najmlađem igraču u istoriji. Sada, sa 15 godina, Yagiz je prvi junior svijeta do 20 godina.
Yagizov uspjeh podstakao je Evrena i Selima da podrže još mladih talenata, među kojima su Ediz Gurel i Isik Can, koji zajedno sa Yagizom čine trojicu najbolje rangiranih igrača Turske po rejtingu, kao i tursku reprezentaciju.
Ohrabreni uspjehom programa, ubrzo su počeli da podržavaju i vrhunske talente iz drugih zemalja.
Sudar generacija: Yagiz Kaan Erdogmus protiv Petera Svidlera, osmostrukog prvaka Rusije | Foto: Marseille Chess Club
(Nastaviće se)
(Stavljen nastavak 1)
Нема коментара:
Постави коментар